Badanie kliniczne fazy I/II nad terapią genową RJVA-001 opartą na peptydzie glukagonopodobnym typu 1 (GLP-1) firmy Fractyl Health otrzymało zielone światło na jego przeprowadzenie w przez europejskie organy regulacyjne.
W ramach tego otwartego badania klinicznego zbadany zostanie preparat RJVA-001 u pacjentów z otyłością i cukrzycą typu 2. Badanie uzyskało zezwolenie na przeprowadzenie badania klinicznego w Holandii. Firma Fractyl planuje również przeprowadzić badanie w ośrodkach w Australii, gdzie złożono wniosek o przeprowadzenie badania klinicznego, a odpowiedź organów regulacyjnych spodziewana jest w trzecim kwartale 2026 r. Podanie pierwszej dawki preparatu RJVA-001 pacjentowi i przedstawienie wstępnych danych zaplanowano na drugą połowę 2026 r.
RJVA-001 jest pierwszą terapią genową opartą na wektorze AAV, która weszła do badań klinicznych w cukrzycy typu 2. Preparat ma umożliwiać jednorazowe leczenie poprzez indukcję ekspresji GLP-1 w trzustce zależnie od spożycia składników odżywczych.
Przed podaniem terapii genowej pacjenci przejdą fazę wypłukiwania GLP-1. Preparat będzie następnie podawany w ramach endoskopowej infuzji wewnątrzwątrobowej pod kontrolą USG. Badanie obejmie trzy kohorty o rosnących dawkach, a następnie opcjonalną kohortę rozszerzoną, w której do 20 dodatkowych uczestników otrzyma wybraną optymalną dawkę.
Do badania mogą zostać zakwalifikowani pacjenci w wieku 35–70 lat, z poziomem HbA1c w zakresie 7,0–10,0% oraz wskaźnikiem BMI między 27 a 40 kg/m². Wymagane jest również stosowanie stabilnego leczenia podstawowego, obejmującego agonistów receptora GLP-1 oraz maksymalnie trzy doustne leki przeciwcukrzycowe (inne niż insulina).
Pacjenci będą monitorowani przez 12 miesięcy pod kątem bezpieczeństwa, kontroli glikemii, odpowiedzi immunologicznej i ekspresji GLP-1, a także zostaną włączeni do długoterminowego badania obserwacyjnego trwającego do pięciu lat.
Główne punkty końcowe obejmują bezpieczeństwo i tolerancję, natomiast punkty końcowe drugorzędne służą do wstępnej oceny skuteczności za pomocą ciągłego monitorowania stężenia glukozy, w tym czasu utrzymywania się stężenia w docelowym przedziale oraz innych wskaźników kontroli glikemii.
RJVA-001 to jednorazowa terapia genowa ukierunkowana na komórki beta, mająca na celu umożliwienie fizjologicznej ekspresji GLP-1 w trzustce w odpowiedzi na składniki odżywcze. RJVA-001 pozostaje na etapie badań przedklinicznych w Stanach Zjednoczonych, a wniosek o dopuszczenie nowego leku do badań klinicznych (IND) nie został jeszcze złożony w amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA).
Dr Harith Rajagopalan, dyrektor generalny firmy Fractyl Health, powiedział: „Leki GLP-1 zmieniły możliwości leczenia otyłości i cukrzycy typu 2, ale wymagają one długotrwałego, ogólnoustrojowego podawania w dużych dawkach, czego wielu pacjentów nie jest w stanie lub nie chce kontynuować. Natomiast RJVA-001 to potencjalna jednorazowa terapia genowa ukierunkowana na trzustkę, zaprojektowana tak, aby umożliwić organizmowi produkcję GLP-1 w odpowiedzi na posiłki – fizjologia, a nie farmakologia. Dzięki uzyskaniu zgody regulacyjnej RJVA-001 staje się pierwszym kandydatem do terapii genowej AAV, który wkracza w fazę badań klinicznych w leczeniu cukrzycy typu 2”.
Firma prowadzi również kluczowe badanie (NCT06484114) nad Revitą, terapią zmniejszającą masę ciała po GLP-1, którego główny termin zakończenia przypada na luty 2027 r., zgodnie z informacjami na stronie ClinicalTrials.gov. Revita to zabieg endoskopowy wykonywany ambulatoryjnie. Fractyl prowadzi również badania przedkliniczne nad drugą terapią genową, RJVA-002.
Najnowszy raport GlobalData zatytułowany „GLP-1 Innovation Landscape 2026: Industry Insights” ujawnia, że stosowanie leków będących agonistami receptora peptydu glukagonopodobnego typu 1 (GLP-1RA) szybko wykracza poza leczenie cukrzycy i staje się powszechną metodą kontroli wagi, ponieważ skutecznie zwiększają one uczucie sytości i ograniczają spożycie pokarmów, co prowadzi do szybkiej utraty wagi. Według naukowców z Uniwersytetu Pensylwanii i Centrum Medycznego Cedars-Sinai, w latach 2019–2023 stosowanie tych leków wśród pacjentów bez cukrzycy, ale z nadwagą lub otyłością w Stanach Zjednoczonych wzrosło o 700%.
Bibliografia: https://www.clinicaltrialsarena.com/news/fractyl-healths-glp-1-gene-therapy-trial-given-green-light